wersja PDF (22-09-2025)

Historyk Józef Flawiusz w Dawnych dziejach Izraela Część I, Księga XIII, Rozdz. 14:2 donosi o egzekucji około 800 faryzeuszy. Zygmunt Kubiak tak przetłumaczył ten fragment:

„Podczas gdy [Aleksander] ucztował w gronie nalożnic na odsłoniętej przestrzeni, kazał ukrzyżować około ośmiuset Żydów, a dzieci ich i żony zarąbywano przed oczyma jeszcze żywych skazańców. Taką wziął pomstę za doznane od nich zło (…)”.

Czy Flawiusz niewątpliwie wspomniał o „ukrzyżowaniu”? Aby odpowiedzieć na to pytanie należy rozważyć użyte przez niego greckie słowo w oryginale, którym jest άνασταυρώσας (anastaurosas). Dr Gunnar Samuelsson (Uniwersytet Goteborski, Szwecja) tak przetłumaczył ten fragment z dzieła Flawiusza:

„The deeds of cruelty advanced for him by excess of wrath to a degree of impiety for when he had suspended eight hundred of those taken captive in the midst of the city, he cut the throats of their wives and children before their eyes. And He saw this while he was drinking and lying with the concubines”.„Nadmierna złość popchnęła go do tak okrutnego postępowania, że gdy zawiesił ośmiuset jeńców w środku miasta, to poderżnął gardła ich żonom i dzieciom na ich oczach. A patrzył na to, gdy pił i leżał z konkubinami”.

Warto odnotować, że w znalezionym wśród Zwojów znad Morza Martwego Peszerze do Księgi Nahuma (4Q169, fragment 3+4, kol. 1, linie 6-8) jest mowa o o „gniewnym młodym lwie”, który „wiesza żywych [ludzi] na drzewie” (לתלוי חי על העץ).

Ten fragment peszeru zawiera echo jakiegoś znanego przeszłego wydarzenia i może odnosić się właśnie do wyżej wspomnianego stracenia około 800 faryzeuszy. Tekst 4Q169 wyraźnie mówi o karze żywcem, a więc przedśmiertnym powieszeniu. W naukowych dyskusjach często rozumie się je jako ukrzyżowanie. Ale ponieważ hebrajski czasownik tala jest generyczny, czyli nie ma precyzyjnego, technicznego znaczenia, toteż podstawa dla ukrzyżowania jest zbyt słaba. Z czasownika tala i opisu tego zdarzenia można wywnioskować tylko tyle, że doszło do jakiegoś rodzaju powieszenia około 800 faryzeuszy. Wydaje się, że 4Q169 nawiązuje do kary wspomnianej w Pwt 21:22,23.